İNEBOLU HAVZASI’NIN ICONA MODELİ İLE TOPRAK EROZYON RİSK DEĞERLENDİRMESİ

Orhan DENGİZ, Ali İMAMOĞLU, Fikret SAYGIN, Ceyhun GÖL, Semih EDİŞ, Ahmet DOĞAN
1.022 300

Öz


Dünyanın bir çok yerinde görülen en önemli çevre sorunlarından birisi de toprak erozyonudur. Kastamonu il sınırları içerisinde yer alan İnebolu havzasında yapılan bu çalışmanın amacı ICONA modeli kullanarak havzanın erozyon risk dağılım haritalarının oluşturulmasıdır. Model yedi aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamaların ana parametreleri eğim, jeoloji, arazi kullanımı arazi örtü verileridir. İlk olarak sayısal yükselti modeli (DEM) kullanılarak eğim haritası oluşturulmuştur. Eğim katmanı ve jeoloji katmanının analizi sonucunda potansiyel erozyon risk haritası yapılmıştır. Bu işlem sonucuna göre, havzanın potansiyel erozyon risk sıralaması %2.2 (düşük), %4.4 (orta), %20.1 (orta yüksek), %34.1 (yüksek) ve %39.2 (çok yüksek) olarak belirlenmiştir. Spot uydu görüntüsü kullanılarak alana ait bitki arazi örtüsü ve arazi kullanım haritaları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu katmanların birleştirilmesi sonucu toprak koruma katmanı üretilmiş üretilen bu katman ile de potansiyel erozyon risk haritası sorgulaması sonucu alanın erozyon risk haritası oluşturulmuştur. Oluşturulan bu haritaya göre, çalışma alanının %52.9’u yüksek ve çok yüksek erozyon risk duyarlılığına sahiptir. Diğer taraftan, alanın %34.5’i düşük ve çok düşük erozyon riskine sahiptir. Alanın sadece %12.5 i orta seviyede erozyon riskine sahiptir. Ayrıca bu çalışma CBS ve UA tekniklerinin toprak erozyon risk belirleme çalışmalarında önemli rol oynadıklarını da göstermiştir.

Anahtar kelimeler


ICONA, Toprak erozyonu, CBS ve UA, İnebolu Havzası

Tam metin:

PDF (English)


DOI: http://dx.doi.org/10.7161/anajas.2014.29.2.136-142

Referanslar


Bayramin, İ., Dengiz, O., Başkan, O., Parlak, M. 2003. Soil Erosion Risk Assessment With ICONA Model; Case Study : Beypazari Area. Turkish Journal of Agriculture and Forest, 27: 105-116.

Erpul, G., Deviren-Saygın, S. 2012. Ülkemizdeki Toprak Erozyonu Sorunu Üzerine: Ne Yapmalı? Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 1(1): 26- 32.

Harmsen, K. 1996, Assessment of Current Erosion Damage Land Druck, Liebefeld, 111 p.

ICONA, 1997. Guidelines for Mapping and Measurement of Rainfall-Induced Erosion Proceses in the Mediterranean Coastal Areas. Priority Action Programme Regional Activity Centre. Split, Croatia.

Karaş, E., Oğuz İ., Türkseven E., Keskin S. 2009. Sakarya-Porsuk-Sarısu-Havzasında CORINE, LEAM ve USLE Metodolojilerinin Kullanılarak Erozyon Risk Haritalarının Hazırlanması, 1. Ulusal Kuraklık ve Çölleşme Sempozyumu 16-18 Haziran, s.106-112, Konya.

T.C. Orman ve Su işleri Bakanlığı, Toprak İzleme Sistemi, http://www.cem.gov.tr/erozyon/AnaSayfa/resimliHaber/13-12-13/Erozyon_Nedir.aspx?sflang=tr,

/02/2014.




Print ISSN: 1308-8750 Online ISSN: 1308-8769